Şehrisebz'e günübirlik gezi

Semerkant'tan Zerafşan ve Hisar sıradağlarını aşarak Şehrisebz'e hareket. Yolda, Yugoslav sinemacıların klasik bir Apaçi filminin bazı sahnelerini çektiği tanınmış yerin yanından geçiyoruz. Geçitlerin panoraması, sarp manzaralar ve geleneksel köyler.

Bir zamanlar Emir Timur'un yazlık ikametgâhı olan görkemli Ak Saray'ın kalıntılarını geziyoruz. Ak Saray «Beyaz Saray» demektir; «ak» aynı zamanda cömertliği, soyluluğu ve heybeti de çağrıştırır.

Timur'un vakanüvisi Şerefeddin Ali Yezdî'ye göre dünya böyle bir yapı görmemişti: tepesi yerden göğe uzanıyordu. İspanyol elçi Ruy González de Clavijo, 1404'te süsleme işlerinin hâlâ sürdüğünü bildirir. Sarayın büyüklüğü, bir zamanlar 50 metre yüksekliğinde olan ve 22 metre açıklıklı bir kemeri taşıyan giriş kulelerinden anlaşılabilir. Saray, 16. yüzyılda Buhara hükümdarı Abdullah Han'ın emriyle yıkılmıştır.

Dorus Saodat («kudretin makamı») külliyesi Timurluların hanedan kabristanıydı. Bünyesinde bir namazgâh, bir cami ve âlimlerle hacılar için konaklama yerleri bulunuyordu. Beyaz mermer cephesi ve Cihangir Türbesi, Timurlu mimarisinin dikkate değer örnekleridir.

Büyük ölçüde Uluğ Bey döneminde yapılan Dorus Tilovat Külliyesi'ni geziyoruz. Burada Timur'un babası Turagay ile manevi hocası Şeyh Şemseddin Külâl'in kabirleri bulunur.

1963'te Cihangir Türbesi'nin arkasında bulunan Timur'un kabir odasını geziyoruz. Yeraltındaki oda sadedir, Kur'an yazılarıyla bezenmiştir. Ortada, Timur için hazırlandığına inanılan bir taş lahit durur; ne var ki Timur sonunda Semerkant'taki Gur-Emir Türbesi'ne defnedilmiştir.

Ardından elde işlenmiş suzani ve geleneksel el sanatları satan yerel dükkânlarda mola.

Geçidin tepesindeki bir çayhanede ya da lokantada mola. Öğle yemeği isteğe bağlıdır ve tercihlerinize göre ayarlanır; manzaranın tadını çıkarmak için zaman her hâlükârda ayrılmıştır.

Öğle yemeğinden — ya da geçitteki serbest zamandan — sonra geleneksel bir dağ pazarında mola: satıcılar kuru meyve, ceviz ve fındık, bal, baharat ve el yapımı hediyelikler sunuyor.

Yol boyunca aynı güzel dağ manzarasının tadını çıkararak Semerkant'a dönüyoruz.